تحلیل ساختاری بازآفرینی بافت‌های فرسوده‌ کلانشهر تهران با بهره‌گیری از رویکرد آینده‌پژوهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

یکی از مشکلات عمدۀ شهرها وجود بافت‌های فرسوده در آنهاست که خود سرآغاز بسیاری از مشکلات و معضلات می‌باشد، به‌گونه‌ای که امروزه این بافت‌ها از هر لحاظ به‌خصوص ساختاری و عملکردی دچار کمبودهایی شده و جوابگوی نیاز ساکنین خود نمی‌‌باشند. در راستای کـاهش مشـکلات بافت‌های فرسوده شهری موضوع ساماندهی از طریق رویکردهای متفاوتی چون بازسازی، باززنده‌سازی، نوسازی، توسعه مجدد و درنهایت بازآفرینی مطرح شده است. این مطالعه با هدف تحقق و توسعۀ بازآفرینی بافت‌های فرسوده در کلانشهر تهران با رویکرد آینده‌پژوهی انجام پذیرفت. در پژوهش حاضر، از طریق غربالگری 24 عامل به‌عنوان مهمترین عوامل تاثیرگذار بر بازآفرینی بافت‌های فرسوده انتخاب شدند. داده‌های حاصل، از طریق نرم‌افزار MICMAC تجزیه و تحلیل گردید و تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم عامل‌ها بر بازآفرینی بافت‌های فرسوده با ارزش‌های عددی متفاوتی مشخص گردید. دو عامل مهم «بسترها و زیرساخت‌های بازآفرینی» و «مدیریت شهری» سناریوهای قابل قبولی برای آینده بازآفرینی ارائه دادند. نتایج تحقیق نشان داد که وضعیت سیستم بازآفرینی بافت‌های فرسودۀ کلانشهر تهران در وضعیت ناپایداری قرار دارد. همچنین مشخص گردید نوع مالکیت، تاسیسات و زیرساخت‌های شهری، میزان درآمد و سرمایه، قیمت زمین و مسکن و میزان اشتغال و بیکاری به ترتیب با ارزش عددی "568، 542، 529، 515 و 489" بیشترین تاثیر را بر بازآفرینی بافت‌های فرسودۀ کلانشهر تهران خواهند داشت. و در نهایت چهار سناریو ارائه گردید که این سناریوها شامل (مریخ، کشتی بدون کاپیتان، نایک و یانوس) بودند.

کلیدواژه‌ها