بازآفرینی فضاهای شهری پیرامون مدارس شهر مشهد با رویکرد خیابان مدرسه

نوع مقاله : مقاله برگرفته از پایان نامه

نویسندگان

1 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد

2 استادیار دانشگاه بجنورد

10.22034/future.2026.24532.1035

چکیده

محیط‌های پیرامون مدارس از جمله فضاهای شهری حساس به‌شمار می‌روند که کیفیت آن‌ها تأثیر مستقیمی بر ایمنی، آسایش و تجربه روزمره دانش‌آموزان و ساکنان محله دارد. با این حال، در بسیاری از شهرهای ایران، این فضاها تحت سیطره حرکت سواره قرار گرفته و کمتر به‌عنوان مکان‌های شهری ایمن و قابل‌حضور مورد توجه بوده‌اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی امکان بازآفرینی فضاهای پیرامون مدارس شهر مشهد با رویکرد «خیابان مدرسه» انجام شده است. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی و شامل مطالعات نظری، بررسی نمونه‌های موردی و پیمایش میدانی مبتنی بر پرسشنامه است. نتایج نشان می‌دهد که میزان پذیرش شهروندان نسبت به مؤلفه‌های این رویکرد قابل توجه است؛ به‌طوری‌که بیش از ۷۱ درصد با محدودسازی ترافیک، حدود ۸۷ درصد با اصلاح مبلمان شهری و بیش از ۶۷ درصد با اقدامات آرام‌سازی ترافیک موافقت داشته‌اند. همچنین، ۷۵ درصد پاسخ‌دهندگان اختصاص فضا برای فعالیت‌های بازی-آموزشی و بیش از ۸۶ درصد ساماندهی پارک خودرو و سرویس مدارس را ضروری دانسته‌اند. در مقابل، میزان موافقت با برخی مؤلفه‌ها از جمله مسیرهای ویژه دوچرخه (حدود ۵۷ درصد) و به‌ویژه مشارکت مستقیم شهروندان (حدود ۲۵ درصد) کمتر بوده است. افزون بر این، تنها حدود ۲۰ درصد پاسخ‌دهندگان وضعیت موجود را مستعد تحقق این رویکرد ارزیابی کرده‌اند. یافته‌ها نشان‌دهنده شکاف میان پذیرش نظری و امکان‌پذیری عملی است. در مجموع، تحقق رویکرد خیابان مدرسه نیازمند مداخلات تدریجی، تقویت اعتماد عمومی و توسعه سازوکارهای مشارکت محلی است.

کلیدواژه‌ها