1
گروه برنامهریزی و طراحی شهری و منطقهای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2
گروه برنامهریزی منطقهای، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/future.2026.24560.1038
چکیده
بلندمرتبهسازی سوداگرانه در مناطق ساحلی حساس مازندران به چالشی جدی برای ظرفیت برد اکولوژیک و تابآوری زیرساختی تبدیل شده است. این پدیده تحت تأثیر تقاطع سه عامل مهاجرتهای اقلیمی، اقتصاد سیاسی فضا و الگوی تأمین مالی شهرداریها تشدید شده و نیازمند تحلیل نظاممند است. این پژوهش با هدف اصلی شناسایی، اولویتبندی و تحلیل ساختاری پیشرانهای کلیدی مؤثر بر توسعة عمودی در مناطق ساحلی حساس استان مازندران با بهرهگیری از رویکرد آیندهپژوهی انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با رویکرد آمیخته کیفی و کمی است. دادهها از طریق بررسی اسناد فرادست و مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۸ خبره گردآوری و با استفاده از نرمافزار MAXQDA کدگذاری و تحلیل شد و روندهای کلیدی استخراج گردید. پس از شناسایی روندها، 14 پیشران کلیدی استخراج و ماتریس اثرات متقابل آنها مشتمل بر ۱۹۶ رابطۀ بالقوه (۲۳ رابطۀ قوی، نرخ پرشدگی ۸۰ درصد) با استفاده از روش مدلسازی ساختاری در نرمافزار MICMAC ارزیابی و دستهبندی گردید. پیشرانهای استراتژیک شامل «حکمرانی و نظام کنترل توسعۀ شهری» (نمرة نفوذ ۲۹)، «جذابیت سرمایهگذاری در بازار زمین» و «تراکم تودۀ ساختمانی»، هسته مرکزی پویاییهای سیستم را میسازند. «الگوی مهاجرتهای بروناستانی» (نمرۀ عدم قطعیت ۹)، «بارگذاری اکولوژیک» و «روش تأمین مالی شهرداری» در دستة اثرگذار و متغیرهای مرتبط با زیرساخت، پراکنش کالبدی (نمرة وابستگی ۲۷) و مخاطرات طبیعی در دستة پیشرانهای وابسته قرار گرفتند. خروج از این وضعیت نیازمند مداخلة یکپارچه در اقتصاد سیاسی زمین، اصلاح نظام درآمدی مدیریت شهری و انطباق ضوابط بارگذاری کالبدی با آستانههای بومشناختی است و تمرکز صرف بر متغیرهای وابسته نتیجهبخش نخواهد بود.
یزدان شناس, محمدحسن و همتی, پژمان . (1405). شناسایی و تحلیل ساختاری پیشرانهای مؤثر بر بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران). شهر آینده، اندیشه بومی, (), -. doi: 10.22034/future.2026.24560.1038
MLA
یزدان شناس, محمدحسن , و همتی, پژمان . "شناسایی و تحلیل ساختاری پیشرانهای مؤثر بر بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران)", شهر آینده، اندیشه بومی, , , 1405, -. doi: 10.22034/future.2026.24560.1038
HARVARD
یزدان شناس, محمدحسن, همتی, پژمان. (1405). 'شناسایی و تحلیل ساختاری پیشرانهای مؤثر بر بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران)', شهر آینده، اندیشه بومی, (), pp. -. doi: 10.22034/future.2026.24560.1038
CHICAGO
محمدحسن یزدان شناس و پژمان همتی, "شناسایی و تحلیل ساختاری پیشرانهای مؤثر بر بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران)," شهر آینده، اندیشه بومی, (1405): -, doi: 10.22034/future.2026.24560.1038
VANCOUVER
یزدان شناس, محمدحسن, همتی, پژمان. شناسایی و تحلیل ساختاری پیشرانهای مؤثر بر بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران). شهر آینده، اندیشه بومی, 1405; (): -. doi: 10.22034/future.2026.24560.1038
)