1
گروه برنامهریزی و طراحی شهری و منطقهای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2
گروه برنامهریزی منطقهای، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/future.2026.24568.1039
چکیده
بلندمرتبهسازی سوداگرانه در نوار ساحلی مازندران در یک قفلشدگی سیستمی گرفتار آمده است. همافزایی میان حکمرانی جریمهمحور، جذابیت سفتهبازانه بازار زمین و تراکم شتابزده، توسعة عمودی را از مدار برنامهریزی فضایی خارج و تخریب منابع اکولوژیک و اراضی کشاورزی استان را تشدید کرده است. این پژوهش با هدف گذار از تحلیل ساختاری به طراحی مسیرهای مداخله پابرجا، چهارچوبی تلفیقی برای سناریونگاری، انتخاب چشمانداز مطلوب و تدوین راهبردهای همراستا با اسناد فرادست ملی و استانی ارائه میدهد. بر پایة سه پیشران استراتژیک «حکمرانی و کنترل توسعه شهری»، «جذابیت سرمایهگذاری در بازار زمین» و «تراکم تودة ساختمانی»، ۹ حالت طیفی تعریف و ماتریس اثرات متقاطع ۹×۹ با مشارکت پانل ۱۸ نفره خبرگان به روش دلفی تکمیل شد. تحلیل سازگاری در نرمافزار Scenario Wizard از میان ۲۷ ترکیب ممکن، سه سناریو با بیشترین انسجام درونی استخراج کرد. در ادامه، سناریوها با ۸ محور کلیدی سند ملی آمایش سرزمین، طرح آمایش استان و الزامات ICZM تطبیق داده شدند. سناریوی اول «جزایر بتنی» با هر ۸ محور تعارض کامل، سناریوی دوم «آرامش شکننده» با ۴ محور همسو و ۴ محور مشروط و سناریوی سوم «مازندران سبز عمودی» با هر ۸ محور همسو ارزیابی شد. در ادامه، بسته راهبردهای پابرجا در پنج حوزه مکانیابی، ضابطهگذاری، نظام مجوز، ابزارهای اقتصادی و حکمرانی یکپارچه تدوین گردید. شکستن حلقه جریمهمحوری و اصلاح نظام مالی شهرداریها، پیششرط هرگونه گذار به توسعة عمودی درونزا و سازگار با حقوق محیطزیست و آمایش سرزمین است. چهارچوب تلفیقی ارائهشده، الگویی برای مدیریت بلندمرتبهسازی سوداگرانه در سایر مناطق ساحلی حساس ایران فراهم میآورد.
یزدان شناس, محمدحسن و همتی, پژمان . (1405). سناریوهای بدیل و راهبردهای پابرجای ساماندهی بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران). شهر آینده، اندیشه بومی, (), -. doi: 10.22034/future.2026.24568.1039
MLA
یزدان شناس, محمدحسن , و همتی, پژمان . "سناریوهای بدیل و راهبردهای پابرجای ساماندهی بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران)", شهر آینده، اندیشه بومی, , , 1405, -. doi: 10.22034/future.2026.24568.1039
HARVARD
یزدان شناس, محمدحسن, همتی, پژمان. (1405). 'سناریوهای بدیل و راهبردهای پابرجای ساماندهی بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران)', شهر آینده، اندیشه بومی, (), pp. -. doi: 10.22034/future.2026.24568.1039
CHICAGO
محمدحسن یزدان شناس و پژمان همتی, "سناریوهای بدیل و راهبردهای پابرجای ساماندهی بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران)," شهر آینده، اندیشه بومی, (1405): -, doi: 10.22034/future.2026.24568.1039
VANCOUVER
یزدان شناس, محمدحسن, همتی, پژمان. سناریوهای بدیل و راهبردهای پابرجای ساماندهی بلندمرتبهسازی در مناطق ساحلی حساس (مطالعة موردی: استان مازندران). شهر آینده، اندیشه بومی, 1405; (): -. doi: 10.22034/future.2026.24568.1039
)